Wystawy w Muzeum Hansa Fallady
Wystawa czasowa
„Kurtyna w górę dla Fallady” – plakaty i programy
Do czerwca 2026 roku w sali wystawowej w stodole Muzeum Hansa Fallady można oglądać wystawę czasową „Kurtyna w górę dla Fallady”. Powstała ona dzięki darowiźnie szwajcarskiego germanisty Johannesa Matthiasa Schläpfera-Wochnera, który podczas 34. Dni Hansa Fallady przekazał muzeum obszerną kolekcję plakatów i programów związanych z teatralnymi inscenizacjami utworów Fallady.
Nie roszcząc sobie prawa do kompletności, Johannes Schläpfer odnalazł z lat 1972–2025 aż 141 inscenizacji powieści Co dalej, szary człowieku? oraz 30 inscenizacji Każdy umiera w samotności. Dlatego właśnie przedstawieniom tych dwóch utworów poświęcono na wystawie najwięcej plakatów.
Wystawa została dofinansowana przez Arbeitsgemeinschaft Literarischer Gesellschaften und Gedenkstätten ze środków Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów. Można ją zwiedzać w godzinach otwarcia muzeum, a bilet wstępu do muzeum uprawnia również do obejrzenia wystawy czasowej.
Wystawy objazdowe
„Gdy jakaś książka naprawdę mnie zaciekawi” – Hans Fallada jako krytyk literacki
Hans Fallada był zapalonym czytelnikiem i wielkim znawcą literatury. Aktywnie uczestniczył w życiu literackim Republiki Weimarskiej, również jako krytyk i publicysta. Wystawa Stowarzyszenia Hansa Fallady poświęcona Falladzie jako krytykowi, prezentowana w sali wystawowej w stodole Muzeum Hansa Fallady także po 2023 roku, zwraca uwagę na tę w dużej mierze nieznaną stronę pisarza.
Ukazuje pełne spektrum zainteresowań Fallady: powieści, książki dla dzieci, poezję codzienności, reportaże, polityczną literaturę faktu, a nawet książki ogrodnicze.
Hans Fallada – Portrety rodzinne
Jak jednak mam się przed Tobą ostać, moja najdroższa rodzino?!
Wystawa Stowarzyszenia Hansa Fallady „Hans Fallada – Portrety rodzinne. Jak jednak mam się przed Tobą ostać, moja najdroższa rodzino?!” czerpie z bogatych zbiorów Archiwum Hansa Fallady i koncentruje się na wspomnieniach, listach oraz fotografiach rodziny Ditzenów. Większość tych materiałów jest po raz pierwszy udostępniana publiczności.
Szeroko zakrojone badania w archiwach i kolekcjach na terenie całych Niemiec pozwoliły wydobyć na światło dzienne szczegóły życiorysów członków rodziny. Szesnaście tablic biograficznych i sześć tablic tematycznych, zawierających 248 fotografii i dokumentów, tworzy indywidualny portret mieszczańskiej rodziny od połowy XVI wieku do końca II wojny światowej.
Centralną postacią opowieści jest pisarz Hans Fallada, który uważał się za „ogniwo nieskończonego łańcucha”, a także jego listy i twórczość literacka. Ekspozycję uzupełnia imponujące drzewo genealogiczne.
Wystawę opracowali: germanistka i kierowniczka Archiwum Hansa Fallady Erika Becker, najmłodszy syn Hansa Fallady Achim Ditzen oraz kulturoznawczyni Heide Hampel. Drzewo genealogiczne zaprojektował Dieter Urban, za oprawę artystyczną odpowiadała Caterina Muth, a wystawę wykonała firma Steffen GmbH z Friedlandu. Archiwa, muzea i osoby prywatne z całych Niemiec wsparły jej powstanie materiałami, informacjami i praktyczną pomocą.
Cytaty z dzieł i listów Hansa Fallady zamieszczono za uprzejmą zgodą wydawnictwa Aufbau Verlag w Berlinie. Projekt Stowarzyszenia Hansa Fallady został dofinansowany przez Ministerstwo Edukacji, Nauki i Kultury Meklemburgii-Pomorza Przedniego oraz przez Arbeitsgemeinschaft Literarischer Gesellschaften und Gedenkstätten ze środków Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów.
Wystawa jest dostępna dla zainteresowanych muzeów, miejsc pamięci i instytucji jako wystawa objazdowa. Zapytania prosimy kierować do:
Hans-Fallada-Gesellschaft e. V.
OT Carwitz
Zum Bohnenwerder 2
17258 Feldberger Seenlandschaft
Telefon/Faks: +49 39831 20359
E-mail: hfg@fallada.de
Otto i Elise Hampelowie – proszę przekazać kartkę dalej!
W latach 1940–1942 Otto i Elise Hampelowie, niepozorne berlińskie małżeństwo robotnicze, za pomocą kartek pocztowych i ulotek wzywali do obalenia reżimu nazistowskiego i zakończenia wojny.
Zgodnie z dzisiejszym stanem wiedzy zdecydowana większość z ponad 200 kartek i ulotek, które Hampelowie pozostawiali na klatkach schodowych i w skrzynkach pocztowych, została przekazana policji przez osoby, które je znalazły. Po dwóch latach nielegalnej działalności konspiracyjnej Hampelowie zostali wykryci i zadenuncjowani. W 1943 roku Trybunał Ludowy skazał ich na śmierć; jeszcze w tym samym roku stracono ich na gilotynie w więzieniu Plötzensee.
Hans Fallada przetworzył losy Hampelów literacko w powieści Każdy umiera w samotności, wydanej pośmiertnie w 1947 roku. Głównym elementem wystawy są fotograficzne reprodukcje oryginalnych kartek i ulotek przechowywanych w Niemieckim Archiwum Federalnym.
Kurator Christian Winterstein, przewodniczący Stowarzyszenia Hansa Fallady, pragnie przypomnieć, że w społeczeństwie naznaczonym presją dostosowania się i barbarzyńską władzą istnieli ludzie, którzy nie utracili poczucia sprawiedliwości; ludzie, którzy w osamotnieniu, zdani wyłącznie na siebie, znaleźli odwagę i nadzieję, by czynnie stawić opór.
Fotografie i tekst wprowadzający uzupełniają prezentację. Christian Winterstein prowadzi również wykłady oraz występuje z odczytem Kim byli Otto i Elise Hampelowie? Od 2015 roku wystawa z powodzeniem gości w muzeach, bibliotekach i instytucjach kultury w całych Niemczech.
Zapytania można kierować do Christiana Wintersteina pod adresem info@christianwinterstein.de lub telefonicznie pod numerem +49 152 118 118 89.
„Poza tym nic nowego”. Listy z frontu Ulricha Ditzena (1896–1918)
Wystawa czasowa „Poza tym nic nowego”. Listy z frontu Ulricha Ditzena (1896–1918) została otwarta 20 lipca 2018 roku podczas 28. Dni Hansa Fallady.
Ulrich Ditzen był młodszym bratem Hansa Fallady. Na początku I wojny światowej zgłosił się jako ochotnik prosto ze szkolnej ławy i przez niemal cztery lata służył na froncie zachodnim w okolicach Lille. W sierpniu 1918 roku, zaledwie kilka tygodni przed końcem wojny, został zasypany podczas ostrzału. Zachowało się ponad 500 listów i prawie 300 fotografii, które w czasie służby przesłał rodzinie; stanowią one temat tej wystawy.
Kartki, listy i fotografie dają różnorodny wgląd w życie żołnierzy i służbę wojskową. Obok wstrząsających spotkań ze śmiercią i przemocą zawierają także zabawne anegdoty o towarzyszach i przełożonych, porywające relacje z działań bojowych oraz opisy nieustannej pogoni za upragnionym odznaczeniem wojskowym – Krzyżem Żelaznym. Komentarze dotyczące propagandowego obrazu wroga przeplatają się z refleksjami o męskiej społeczności na froncie, różnorodnymi wrażeniami z lektur oraz indywidualną odpowiedzią na pytanie: Jaka naprawdę była wojna?